Daily Archives: 2014年12月5日


Орчин Цагийн Монгол Хэлний Жинхэнэ Хүншүүлсэн Утгын Судалгаа

Б.Даваасүрэн Салбар: Нийгэм Улсын дугаар: 1378 Хамгаалсан он: 2003 Их дээд сургуулийн мэргэжлийн ангид үзэх үгийн сангийн судлал, утга судлал, мөн орчуулгын хичээлийн холбогдох хэсэгт хэрэглэгдэхүүн болгон үзэж болно. Орчин цагийн монгол хэлний утга шилжсэн нэрийн судалгааг хийх бүрэн боломжтой гэж үзнэ. Монгол хэлний орчуулгын болон тайлбар толь, мөн яруу үгийн тусгай толь зохиоход ашиглаж […]


Дархад Дууны Төрөл Зүйд, Уран Сайхны Онцлог

Ж.Гун-Аасүрэн Салбар: Нийгэм Улсын дугаар: 1315 Хамгаалсан он: 2004 Дархад дуу агуулгаар баялаг тул төрөл зүйлийн ангилалыг хийх бүрэн боломжтой. Иймийн тул тухайн дууг төрөл зүйлээр, задлаг аргаар агуулгын дэд ангилалыг 200 агруй дуунд түшиглэн хийж гүйцэтгэв. – Тухайн дууны урыг дүрслэг тод болгох, дүрслэн илэрхийлэх, яруу илтгэх хэрэглүүр баялаг юм. – Дархад дуу цаг […]


Монгол Хэлний Нийлмэл Үг, Түүний Бүтэц, Утгын Тогтолцоо

Б.Шижээ Салбар: Нийгэм Улсын дугаар: 1324 Хамгаалсан он: 2004 Орчин цагийн монгол хэлний үг бүтээх ёс, үгсийн сан баяжих арг замын тухайд нийлмэл үгийн бүтэц, утгын тогтоцооны асуудлыг хам ба цуваа цагийн үүднээс судалж, үг бүтээх арга, үгсийн сан баяжихад эзлэх байр, идэвхжих зүй тогтол, гадаад дотоод хүчин зүйл, эерэг сөрөг тал, бүтэц утгын тогтолцоог […]


Хэл Шинжлэлийн Үүднээс Нэр Томьёог Боловсронгуй Болгох Асуудалд

Д.Туул Салбар: Нийгэм Улсын дугаар: 1407 Хамгаалсан он: 2004 Эрчим хүчний салбарт хэрэглэж байгаа нэр томьёог хэлзүйн үүднээс задлан шинжилснийхээ дүнд түүнд, үг зүй болон өгүүлбэр зүй нийлэмж үгийн үүднээс тавих шалгуурыг монгол хэлний хууль зүйд тулгуурлан гаргах, харь үгэнд монгол хэлний дагавар залган шинэ үг үүсгэх байдал, орос хэл болон орол хэлээр дамжин орж […]


Xiii Зууны Монголын Их Хаадын Шүншиглэсэн Дарагдмал Эрдэнэс Хархорумоос Олдлоо

Монгол-Германы археологичдын хамтарсан “Орхон” экспедицээс “XIII зууны Монголын их хаадын шүншиглэсэн дарагдмал эрдэнэс Хархорумоос олдлоо” сэдвээр мэдээлэл хийлээ. Хэвлэлийн бага хуралд МУИС-ийн Шинжлэх Ухааны Сургуулийн Антропологи, Археологийн тэнхмийн профессор, Монгол-Германы Орхон Экспедицийн Монголын талын төслийн удирдагч, доктор У.Эрдэнэбат, Монгол-Германы Орхон Экспедицийн Германы талын төслийн удирдагч, ХБНГУ-ын Археологийн Хүрээлэнгийн эрдэм шинжилгээний ажилтан, доктор К.Франкен, архитекторч Б.Аксель, […]


Орчин Цагийн Монгол Хэлний Нийлэмж Нэр Томьёоны Бүтэц Утгазүйн Судалгаа

Г.Гэрэлмаа Салбар: Нийгэм Улсын дугаар: 1408 Хамгаалсан он: 2004 Монгол нэр томьёо тэр дундаа нийлэмж үгээр бүтсэн нэр томьёог судалсан гадаад дотоодын үе үеийн монголч эрдэмтэдийн хийсэн ерөнхий болон тусгай судалгааг өнөөгийн монгол хэл шинжлэлийн хүрсэн ололтын үүднээс нэгтгэн дүгнэж, үүнтэй холбогдуулан, нийлэмж үгээр бүтсэн монгол хэлний хураангуй болон дэлгэрэнгүй нэр томьёоны утгын тогтолцоог нээн […]


Монгол Бичгийн Дурсгалын Хэлний Судалгаа

Д.Заяабаатар Салбар: Нийгэм Улсын дугаар: 1440 Хамгаалсан он: 2004 1. XIII-XVI зууны монгол бичгийн дурсгалуудад эртний монгол хэлний төлөв байдал хэрхэн хадгалагдсан байдлыг тодруулан тогтоох 2. Сонгодог бичгийн өмнөх монгол бичгийн дурсгалуудын хэлэнд дундад үеийн монгол хэлний шинж рэхэн нөлөөлснийг хэлний баримтаар гаргах 3. Бичгийн дурсгалуудын хэлний шинж дээр тулгуурлан монгол бичгийн хэлний үечлэлийг нарийвчлан […]


Монгол Хэлний Хөндлөнгийн Өгүүлбэртэй Нийлмэл Өгүүлбэртэй Бүтэц Тогтолцоо

Т.Нармандах Салбар: Нийгэм Улсын дугаар: 1442 Хамгаалсан он: 2004 Нийлмэл өгүүлбэр бол аливаа хэлний өгүүлбэрзүйн үндсэн нэгж бөгөөд өгүүлбэрзүйн багтсан түвшний нэгж болох хэлбэржсэн үг, холбоо үг, энгийн өгүүлбэр нь түүний бүрэлдэхүүнд багтаж бүхэл хэсгийн харьцаанд байдаг. Аливаа хэлний нийлмэл өгүүлбэрийн бүрэлдэхүүн хэсгүүд, тэдгээрийн хэлбэрийн болон утгын тал, өгүүлбэрзүйн холбооны тухай асуудал бол нийлмэл өгүүлбэрийг […]


Монголын Уран Зохиол Дахь “үг” Зохиолын Төрөл Зүйлийн Онцлог

Х.Сүглэгмаа Салбар: Нийгэм Улсын дугаар: 1462 Хамгаалсан он: 2004 1. Монголын уран зохиол дахь үг зохиолын гол төлөөлөгчдийн бүтээл дээр үндэслэн энэ төрөл зүйлийн уламжлал, хөгжлийн ерөнхий төлөвийг цогц байдлаар авч үзсэн. 2. Гол төлөөлөгч хуульч Сандагийн зохиол бүтээлийг эх бичгийн түвшинд харьцуулан үзэж агуулга уран сайхны хувьд өөрийн саанал дүгнэлтийг гаргасан. 3. Улмаар үг […]


Монгол Зүйр Цэцэн Үгэнд Үнэлэмж Илрэх Онцлог

Л.Одонтуяа Салбар: Нийгэм Улсын дугаар: 1463 Хамгаалсан он: 2004 Үнэлэмжийн талаар бичиж хэвлүүлсэн философи, шинжлэх ухааны бүтээл, эрдэмтэн, судлаачдын үзэл баримтлал, онол дүгнэлтийг харьцуулан үзэж, өөрийн үнэлэлт өгөх, үнэлэмжийн тухай өөрийн тодорхойлолтыг томъёолох, зүйр цэцэн үгэнд үнэлэмж хэрхэн илрэх тухай асуудлаар шинжилгээ хийж өөрийн санааг илэрхийлэх, монгол зүйр цэцэн үгэнд үнэлэмж илрэх онцлогийг гарган тавих, […]