Author Archives : subud


“Хүннүгийн Түүх Соёлын Мөрөөр”

ШУА-ийн түүхийн хүрээлэнгийн “Хүннүгийн түүх соёлын мөрөөр” хээрийн шинжилгээний анги 2012 оны 7-р сарын 2-оос 8-р сарын 2-ны хооронд урьд жилд малтлага хийсэн Хөвсгөл аймгийн Рашаант сумын Бүрэн багийн нутаг Салхитын аманд байх хүннүгийн үед холбогдох бүлэг оршуулга болон мөн сумын нутаг Харзгарын үзүүр хэмээх газар түрүү хүрэл болон дундад зууны үеийн дурсгалууд малтан судлалаа. […]


Профессор Чарльз Баудены Ойн Хурал Амжилттай Боллоо

Монгол Судлалын Хүрээлэнгээс санаачлан Английн нэрт монголч эрдэмтэн Чарльз Баудены 90 насны ойд зориулсан олон улсын эрдэм шинжилгээний хурлыг дэлхийн монгол судлаачдын дунд зарлаж 2014 оны 3 дугаар сарын 21-22 д МУИС-д амжилттай зохион байгууллаа. Хурлыг нээж МУИС-ийн эрдэм шинжилгээ, иновацийн асуудал эрхэлсэн дэд захирал профессор Ж.Батхүү, Их Британи Умард Ирландын Вант Улсаас Монгол улсад […]


“Ганжуур, Данжуурын Судалгаа” Эрдэм Шинжилгээний Бага Хурал Зохион Байгууллаа

Үндэсний бичиг, үсгийн баярын өдрийг тохиолдуулан МУ-ын Соёл, спорт, аялал жуулчлалын яам, Шинжлэх ухааны академи, Олон улсын Монгол судлалын холбоо, Цогт цагийн хүрдэн соёлын төв, Монголын Үндэсний номын сан хамтран “Ганжуур, Данжуурын судалгаа” эрдэм шинжилгээний бага хурлыг 2013 оны 5 дугаар сарын 3-ны өдөр амжилттай зохион байгууллаа. Тус хуралд доктор (Ph.D), профессор Ш.Сонинбаяр “Ганжуурын жүдрим (дамжлагын дараалал) […]


Хархорум Эзэнт Гүрний “Мартагдсан” Нийслэл Хотын Түүхийн Хэсгээс

Удо Б. Баркманн Монголын эзэнт гүрний нийслэл байсан Хархорумын түүхийг сонирхсон хэн хүнд цөөвтөр жилийн өмнө зарим аялан жуулчлагчийн аян замын тэмдэглэлээс өөр юм барагтай л бол олддоггүй байсан. Харин сүүлийн жилүүдэд Хархорумыг дотоод, гадаадад шинжлэх ухааны үүднээс сонирхох сонирхлыг археологийн малтлага үлэмж нэмэгдүүллээ. Хэдхэн жилийн өмнө улс төрийн бүх намын төлөөллийг оролцуулан Монголын парламентын […]


Оху-Ын Шуа-Ийн Дорно Дахиныгар Бичмэлийн Хүрээлэнгийн Архивт Хадгалагдан Байгаа20 Зууны Эхэн Үеийн Монголын Тухай Зургууд

ОХУ-ын ШУА-ийн Дорно дахины гар бичмэлийн хүрээлэнд дорно дахины хэлүүдээр бичигдсэн гар бичмэлүүд болон номнуудаас гадна дорно дахин судлалтай холбоотой архивын маш баялаг материалуудын цуглуулга байдаг. Архивт хэвлэгдээгүй нэг сэдэвт зохиолууд,  эдгээрт холбогдох материалууд, эрдэм шинжилгээний өгүүллүүд,  бичлэгүүд, хуулбарууд, конспектууд, данс хараанууд, толь бичгүүд, газрын зурагнууд, диссертациуд, шинжлэх ухааны нийгэмлэгүүдийн эрдэм шинжилгээний хурлууд, бусад хурлын […]

12

Д.ёндон “төвд-Монголын Уран Зохиолын Харилцааны Асуудалд”

Д.Ёндон “Төвд-Монголын уран зохиолын харилцааны асуудалд”. Уб., 2014. (Хоёр дахь хэвлэл) – Хэл зохиолын хүрээлэнгийн “Эрдмийн өв” цуврал. Төвдөч эрдэмтэн, доктор (Sc.D), профессор Д.Ёндон нь Монголын уран зохиолыг бүс нутгийн хүрээнд Энэтхэг, Төвд, Монголын уран зохиолын харилцаа холбоонд нь судалсан эрдэмтэн юм. Иймд түүний судалгааны бүтээл Монголын төдийгүй дорно дахины, буддын утга зохиолын судлалд гүнээ […]


Монгол Хэлний Зарим Үгийн Гарал Ба Алтай Овгийн Хэлнүүдийн Жишээ

О.Самбуудорж Товч агуулга. Зохиогч энэ өгүүлэлд монгол хэлний “хот”, “хөтөвч, хөтөл, хөтөлбөр”, “ховор, хомс (хомос)”, “үнэр, үнэс(эх), хүнс (хүнэс)”, “хямар-, хярам”, “битүү, бүтэх”, “илүү, үлэмж” зэрэг үгсийн утга, гарлын талаар өгүүлнэ. Тухайлбал “илүү, үлэмж” хэмээх хоёр үгийн нэг гаралтай болохыг үгийн утгын холбоо, “и” эгшгийн нугарлын хууль, үг бүтэх ёс, түүнчлэн нутгийн аялгуу, алтайн овгийн хэлнүүдийн жишээ баримтаар тайлбарлан өгүүлсэн болно. […]


Монгол Хэлэнд Орсон Санскрит Үгийг Судалсан Монголын Эрдэмтдийн Судалгаа

О.Самбуудорж Товч агуулга. Энэ өгүүлэлд монгол хэлэнд орсон санскрит үгийг судалсан монголын эрдэмтдийн судалгааг цаг хугацааны хувьд түрүү үе, дараа үе, одоо үе гэж гурван үед хувааж, эхний хоёр үеийн эрдэмтдийн судалгааг өгүүлэх болно. Монгол хэлэнд орсон санскрит үг, хэллэгийг судлах нь монгол – энэтхэгийн соёлын холбоо, монгол хэлний үгийн сангийн бүрэлдэхүүн, үгийн утга, гарлыг судлахад ихээхэн ач холбогдолтой […]


Монгол Уран Зохиол Дахь Цохолборлох Аргын Уламжлал Шинэчлэл

ХЗХ-ийн ЭША, доктор (Ph.D) Д.Болормаа Цохолборлон бинтлэх арга гэдэг нь зохиол бүтээлийг уншиж сонирхох явцыг жолоодон хөтлөх, зохиогч, орчуулагч, уншигчид төрсөн сэтгэгдэл, ойлголт үнэлэлт, үзэл бодлоо уул зохиолын хэсэг бүлгийн эх, адаг буюу мөрийн зай завсарт цөөн, оновчтой үг хэллэгээр хураангуйлан бичиж тэмдэглэсэн их бага хэмжээний нэгэн зүйл уран зохиолын шүүмжлэл, тайлбарлах, товчлох, товчоолох маягийн […]


aa

“дай Юань Улсын Болор Эрих”-Ийн Цохолборууд

ХЗХ-ийн ЭША, доктор (Ph.D) Д.Болормаа Цохолборлох аргыг хэрэглэсэн анхны түүхэн зохиол бол Раашпунцагийн “Дай Юань улсын Болор эрих” юм. Раашпунцаг нь одоогийн Улаанхад хотын Баарин баруун хошууны туслагч гуравдугаар зэргийн тайж хүн юм. Тэрээр Чингис хааны удмын тайж Цэрэндаржаагийн гуравдугаар хүү болон төржээ. Раашпунцагийг Баарин баруун хошууны жүн ван Бат 1775 онд Манж Чин улсын […]