Author Archives : subud


Түүхэн Харьцуулсан Судалгааны Орчин Үеийн Ач Холбогдол

Алтай судлалын төвийн ЭША С.Энхбадрах Abstract - The author assumes that comparative historical research methods are very important for public mother language education and real result of combining those methods with interdependence between language and thought.  Moreover, he made own proposal to identify the right form and meaning of some words which are variously used in […]


Манжийн Тайзу Хааны Сургаал, Зарлиг “Субашид”-Тай Холбогдох Нь

Э.Баярчимэг Түлхүүр үг: Манжийн Тайзу хаан, түүний сургаал, зарлиг Тайзу хааны билиг сургаалыг чухалчилж үзэхийн ач холбогдол нь Манж, Монголын хоорондын харилцаа холбоо, Манж дахь Монголын утга зохиолын соёлын нөлөөг тодруулахад чухал ач холбогдолтой юм. XVII зууны эхнээс XIX зууны эхэн хүртэл Азийн томоохон улсын нэг болж байсан Манж Дайчин улсын түүх шастир, хууль цааз, […]


Жамсраны Цэвээн Ба Монголын Судар Бичгийн Хүрээлэн

С.Чулуун[1] (Монгол улс) Жамсраны Цэвээн ба Монголын Судар бичгийн хүрээлэн[2] (1921-1932 он) Удиртгал ХХ зууны Монголын түүхэнд хийгдсэн хамгийн чухал бүтээн байгуулалтын нэг нь шинжлэх ухааны өвийг буй болгож чадсан явдал юм. Анх 1921 оны намрын эцсээр бичгийн хүмүүс болон түшмэл Жамсраны Цэвээн нар Богд Жибзундамбад “Бичиг судрын хүрээлэн” байгуулахыг мэдүүлсний хариуд “мэдэв” хэмээн зөвшөөрүүлснээр […]


Дагуурын Түүхийн Товч Тойм

Гэлигжамцын Цэрэнханд [Монгол] Дагуурын үүсэл гарал         Кидан улсын өвөг дээдэс болох Чишахан найман хоохдийн хойч ор хүүхэд нь өсөөөр найман аймаг болон хувиагджээ. Сунмо -гийн хооронд Хятадын Юүжү мужийн Мөеэшаны хэмээх газарт, Киданы өвөг эцэг Чишаханы байгуулсан тахилгыг сүм байдаг ажээ. Чишахан-ы найман хүүхэд нь зүүн Хуанхэ-гийн баруун тал Түхэгийн хойт талаар нутаглаж байжээ. […]


Хуучин Баргын Тухай

Гэлигжамцын Цэрэнханд [Монгол] (Нэг) Хуучин(Чивчин)Баргын гарал үүсэл 1.Хуучин Баргын гарал үүсэл         Хуучин Баргын гарал үүсэлийн талаар дээр нэгэнт дурьдсан бөгөөд Хүннүгийн үеийн Баегү аймагтай нягт холбоотой юм. Хуучин Барга бол Баргужин Буриадын салбар(Эрхэмбат”Барга аймгийн товч түүх”Хайлаар.1945)бөгөөд Баргужин Буриад нь Барга Түмэдийн салбар юм.Барга Түмд нь Ойн иргэдийн олон аймгуудын нэг томоохон аймаг болно. Манай […]


12

Их Эрдэмтэн Б.ринчин Хигэд Хафунга

( уг гарчаг:Их эрдэмтэн Б.Ринчин Хуфангагийн өмнө сунаж мөргөж байжээ) Dr. Ph. Бодонгууд Ж.Баатарцогт [Монгол Улс]     Дорно дахиныг латинчлах бол агуу их хувьсгал мөн гэсэн нь Лениний айлдвар байсан ажээ. Энэхүү айлдварын хүрээнд БНХАУ-ын Үндэсний төв хэвлэлийн газарт ажиллаж байсан Зөвлөлтийн сургагч Черчешенко, Тодоева нар хуучин монгол үсгийг шинэ үсэг буюу славжин үсгээр солих […]


Үзэмчин Гэдэг Нэрийн Тухай

Чингис хааны 13-р үеийн ач Батмөнх Даян хааны ахмад  хүү Төрволд Хангай уулнаас нүүдэллэн их элсэн говийн өмнө этгээдэд ирж нутагшин суугаад, хожим нь түүний хүү Боди-Алаг залгамжлан эзэлж нутаглан суужээ. Боди-Алагын гуравдагч хөвгүүн Онгон-дурал ноён тус аймгаа “Үзэмчин” хэмээн нэрэлж, баруун зүүн хоёр гар болгон хуваан, ХҮI-ХҮII зууны заагт халхын Сэцэн хаанд захируулжээ. Дараа […]


Хуучид Аймгийн Тухай Товчхон Өгүүлэмж

Ж. Сарандуулга “Их Мингийн есөн хилийн байцаалт ” хэмээх судрын ” Гурван боомтын хилийн Монголыг байцаасан бүлэгт”, “Хойд Монголын их хааны нэгэн аймаг ер энэ хил дур малжин суумой, цэрэг бараг таван түм бий. Таван хороо бий амой, Энэ ину Хуучин Цахар хэмээмуй, Хишигтэн хэмээмой, Бурваг хэмээмой, зүүн хороо хэмээгч Зүүн гарыг хэлж амой, баруун […]


Ляо Нин Мужийн Фүшины Монгол Өөртөө Засах Жөү-Гийн Монгол Эм Эмнэлгийн Тухай

Ляо Нин мужийн Фүшины монгол өөртөө засах жөү-гийн монгол эм, эмнэлгээ нь 2700 гаруй жилийн түүхтэй юм. Энэхүү нутгийн эмнэлгийн дээд сургууль урьд хожид 4000 гаруй нэрт эмч хүмүүжүүлэн сургаж, тэдний олонх нь Хятадын зүүн хойдын гурван муж, Өвөр Монгол, Төвд болон Хөхнуур, Шиньжаан зэрэг гаруудаар тархаж, монгол эмнэлгийн үйлсийг уламжлан хөгжүүлэхийн төлөө чармайн зүтгэж […]


Монгол Анагаах Ухааны Мэрэгжилтэн Сүрэнжав

       Боловсон хүчний нөөц, нийгмийн хамгаалалтын яам, Эрүүл мэндийн яам, Төрийн хятадын анагаах ухааныг удирдах газраас хамтран зохион байгуулсан   “Хятад Улсын их эмч” шалгуурлан үнэлэх анхдугаар арга хэмжээ саяхан явагдаж дууслаа. ӨМӨЗО-ны монгол анагаах ухааны нэрт мэрэгжилтэн, монгол анагаах ухааны шинжлэх ухааны салбарыг үүсгэн байгуулагч Сүрэнжав монгол анагаах ухааныг залгамжлан хөгжүүлэхэд оруулсан гарамгай хувь нэмэр […]